Katinclip4

ความคิดเห็น

แสดงความคิดเห็น

โพสต์ยอดนิยมจากบล็อกนี้

มาติกาโชติกะ ธัมมสังคณีสรูปปัตถนิสสยะ

ตำราเรียนชั้น จุฬอาภิธรรมิกะเอก   มาติกาโชติกะ ธัมมสังคณีสรูปปัตถนิสสยะ หมายความว่า "มาติกาโชติก ธมฺมสงฺคณีสรูปตฺถนิสสย"  แยกศัพท์ ดังนี้ มาติกา = แม่บท, อุทเทส กระทู้ โชติก = ทำให้สว่าง ธมฺม = สภาวธรรม สงฺคณี = รวบรวม,การสวดหรือ ร้อยกรอง สรูป = สรุปย่อ อตฺถ = เนื้อความ ได้แก่ สภาวะ นิสฺสย = เป็นที่อาศัยและบรรจุ เมื่อรวมความแล้ว คำว่า "มาติกาโชติก ธมฺมสงฺคณีสรูปนิสฺสย" แปลว่า คัมภีร์ที่ทำแม่บทให้สว่าง และเป็นที่อาศัยบรรจุ เนื้อความ คือสภาวธรรมโดยย่อ จากคัมภีร์ธัมมสังคณี หมายเหตุ คัมภีร์ธัมมสังคณีเป็นคัมภีร์ที่รวบรวมสภาวะธรรม ----------------------------------------------------------------------- ประเภทแห่งมาติกามี ๒ อย่างคือ (มาติกา =หัวข้อ แม่บท) ๑. ติกมาติกา : เป็นมาติกาที่จำแนกปรมัตถธรรม ๔ โดยแบ่งเป็น ๓ บท (๑ ติกะ แบ่งออกเป็น ๓ บท) เนื้อหามีจำนวน ๒๒ ติก คือ กุศลติกะ เป็นต้นจนถึง สนิทัสสนติก เป็นที่สุด  ( ฉะนั้น 22x3 = 66 บท) ๒. ทุกมาติกา เป็นมาติกาที่จำแนกปรมัตถธรรมทั้ง ๔ โดยแบ่งออกเป็น ๒ บท มี ๒ อย่างคือ:-      ๒.๑ อภิธรรมทุกมาติก มี 100 ทุกะ คือ...
more detail

จำแนกปรมัตถธรรม ๔

รูปภาพ
การจำแนกปรมัตถธรรม ๔ โดยเป็น ขันธ์ อายตนะ ธาตุ สัจจะ ดังนี้ : ขันธ์ ๕   (แปลว่า เป็นกลุ่ม เป็นกอง) รูป ๒๘                    เป็น    รูปขันธ์ เวทนาเจตสิก         เป็น    เวทนาขันธ์ สัญญาเจตสิก       เป็น    สัญญาขันธ์ เจตสิกที่เหลือ ๓๖ เป็น    สังขารขันธ์ จิต ๘๙                   เป็น    วิญญาณขันธ์ นิพพาน                  เป็น    ขันธวิมุต --------------------------------------- อายตะ ๑๒  (ทรงไว้ซึ่ง สภาวะของตน หรือทรงไว้ซึ่งสภาวะของตนๆ โดยไม่มีการเปลี่ยนแปลง) จักขุปสาท            เป็น  จักขายตนะ โสตปสาท            เป็น  โสตายตนะ ฆานปสาท            เป็น ฆานายตนะ ชิวหาปสาท          เป็น ชิวห...
more detail