บทความ
จำแนกปรมัตถธรรม ๔
- รับลิงก์
- X
- อีเมล
- แอปอื่นๆ
การจำแนกปรมัตถธรรม ๔ โดยเป็น ขันธ์ อายตนะ ธาตุ สัจจะ ดังนี้ : ขันธ์ ๕ (แปลว่า เป็นกลุ่ม เป็นกอง) รูป ๒๘ เป็น รูปขันธ์ เวทนาเจตสิก เป็น เวทนาขันธ์ สัญญาเจตสิก เป็น สัญญาขันธ์ เจตสิกที่เหลือ ๓๖ เป็น สังขารขันธ์ จิต ๘๙ เป็น วิญญาณขันธ์ นิพพาน เป็น ขันธวิมุต --------------------------------------- อายตะ ๑๒ (ทรงไว้ซึ่ง สภาวะของตน หรือทรงไว้ซึ่งสภาวะของตนๆ โดยไม่มีการเปลี่ยนแปลง) จักขุปสาท เป็น จักขายตนะ โสตปสาท เป็น โสตายตนะ ฆานปสาท เป็น ฆานายตนะ ชิวหาปสาท เป็น ชิวห...
มาติกาโชติกะ ธัมมสังคณีสรูปปัตถนิสสยะ
- รับลิงก์
- X
- อีเมล
- แอปอื่นๆ
ตำราเรียนชั้น จุฬอาภิธรรมิกะเอก มาติกาโชติกะ ธัมมสังคณีสรูปปัตถนิสสยะ หมายความว่า "มาติกาโชติก ธมฺมสงฺคณีสรูปตฺถนิสสย" แยกศัพท์ ดังนี้ มาติกา = แม่บท, อุทเทส กระทู้ โชติก = ทำให้สว่าง ธมฺม = สภาวธรรม สงฺคณี = รวบรวม,การสวดหรือ ร้อยกรอง สรูป = สรุปย่อ อตฺถ = เนื้อความ ได้แก่ สภาวะ นิสฺสย = เป็นที่อาศัยและบรรจุ เมื่อรวมความแล้ว คำว่า "มาติกาโชติก ธมฺมสงฺคณีสรูปนิสฺสย" แปลว่า คัมภีร์ที่ทำแม่บทให้สว่าง และเป็นที่อาศัยบรรจุ เนื้อความ คือสภาวธรรมโดยย่อ จากคัมภีร์ธัมมสังคณี หมายเหตุ คัมภีร์ธัมมสังคณีเป็นคัมภีร์ที่รวบรวมสภาวะธรรม ----------------------------------------------------------------------- ประเภทแห่งมาติกามี ๒ อย่างคือ (มาติกา =หัวข้อ แม่บท) ๑. ติกมาติกา : เป็นมาติกาที่จำแนกปรมัตถธรรม ๔ โดยแบ่งเป็น ๓ บท (๑ ติกะ แบ่งออกเป็น ๓ บท) เนื้อหามีจำนวน ๒๒ ติก คือ กุศลติกะ เป็นต้นจนถึง สนิทัสสนติก เป็นที่สุด ( ฉะนั้น 22x3 = 66 บท) ๒. ทุกมาติกา เป็นมาติกาที่จำแนกปรมัตถธรรมทั้ง ๔ โดยแบ่งออกเป็น ๒ บท มี ๒ อย่างคือ:- ๒.๑ อภิธรรมทุกมาติก มี 100 ทุกะ คือ...